GIDS VOOR ACTIEVOERDERS - NUTTIGE INFORMATIE - MEER COURANTE VRAGEN

A) REDENEN OM GEEN OORLOG TE VOEREN

Irakese massavernietigingswapens werden vernietigd en Irak is geen militaire dreiging
	Voormalig wapeninspecteur Scott Ritter schreef: "… Vanuit kwalitatief standpunt, is Irak in feite ontwapend... De chemische, biologische, nucleaire en langeafstandsraket programma’s, die een echte bedreiging waren in 1991, waren tegen 1998 vernietigd of onschadelijk gemaakt." [Boston Globe (3/9/00)]
	“Op vandaag is Irak voor niemand een militaire bedreiging. Geheime diensten weten dit. Voor alle opwerpingen over massavernietigingswapens in Irak ontbreken bewijzen.” [Hans von Sponeck, humanitaire coördinator van de VN, 29 mei 2001]

Irak aanvallen zal de dreiging van terroristische aanslagen op de VS niet verminderen
	Hoewel de huidige militaire actie die gepland is tegen Irak beschouwd wordt als deel van de oorlog tegen het terrorisme, heeft de regering geen bewijs geleverd dat Irak terroristen steunt of onderdak biedt.
	De oorlog tegen het terrorisme is een oorlog tegen onafhankelijke milities en individuen, geen hele landen. We moeten deze terroristen gevangen nemen en berechten in internationale rechtbanken, geen hele landen vernietigen of de leiders van deze landen afzetten.
	Het aanpakken van de langdurige klachten tegen de VS, die aanleiding geven tot terroristische aanslagen (zoals de sancties tegen Irak, Amerikaanse bases in Saoedi-Arabië, en het conflict tussen Israël en Palestina) zal leiden tot langdurige vrede. Oorlogen uitvechten tegen landen zullen de woede tegen de VS aanwakkeren en het risico van terroristische aanslagen verhogen.

Irak ZAL wapeninspecteurs toelaten:
	In plaats van te goeder trouw te werken om VN-inspecteurs weer toe te laten als middel om Irak te ontwapenen en om de sancties op te heffen, lijkt de regering (nog maar eens) de VN-inspecties te gebruiken als een trekker voor een militaire aanval – deze keer bedoeld om Saddam Hoessein van de troon te stoten. In een analyse op 13 februari, beweert David E. Sanger van the New York Times dat het team van Bush van plan is om een inspectiecrisis te creëren tussen februari en mei. Ze zouden deze crisis dan gebruiken als bewijs dat Irak massavernietigingswapens verbergt, en de Iraakse weerstand gebruiken om krachtiger actie te rechtvaardigen.
	"Een team van nucleaire experts zal in Bagdad aankomen voor de jaarlijkse inspectie van Orka’s uraniumvoorraden." [CNN.com, 25 januari 2002]
	"Irak moet nog steeds de terugkeer van de inspecteurs toelaten voor de sancties kunnen opgeheven worden. Dit betekent uiteraard dat de VS en de VN bereid zouden moeten zijn om een legitiem inspectieprogramma te doorlopen, en dat ze bereid moeten zijn om de sancties op te heffen – op basis van de VN-resoluties –eens Irak ontwapend wordt verklaard. Gezien het Amerikaans beleid om Saddam te verwijderen, lijkt dit momenteel erg onwaarschijnlijk." [Scott Ritter, voormalig hoofd van de wapeninspecteurs voor de Speciale Commissie van de VN voor Irak.]

De kosten van een oorlog zijn voelbaar thuis
	Het nationaal militair budget bedraagt nu $437 miljard, dit is 26% van het totaal federaal budget. Tegelijkertijd worden voor de federale bestedingen voor veel afdelingen in de VS gesnoeid met wel 10%, wat een heleboel sociale en onderwijsprogramma’s tegenhoudt.
	Iedere minuut besteden de Verenigde Staten nog $589 802 aan defensie, 51.3% van het federaal budget. [Centrum voor Defensie-informatie]
	“Een land dat jaar na jaar meer geld besteedt aan militaire defensie dan aan programma’s van sociale opwaardering, nadert de dood van de ziel.” Martin Luther King, 4 april 1967, Riverside Church, New York City

En voor het Irakese volk ...
	Gedurende de Golfoorlog vernietigde de VS de infrastructuur van Irak en doodde 250 000 mensen in 42 dagen. [Vietnamveteranen Tegen de Oorlog]
	Onder de 88 500 ton bommen (het equivalent van zeven Hiroshima’s) die volgden op de lancering van de luchtaanvallen op 17 januari 1991, en het daaropvolgende grondoffensief, werden 150 000 Irakese soldaten en 50 000 burgers gedood. [Z-Magazine, David Edwards, 28 februari 2002]

Internationaal verzet tegen een aanval tegen Irak
	"De VS bereidt zich voor om het regime van Saddam Hoessein te vernietigen. Het tijdschema is flexibel maar zal gedicteerd worden door de Amerikaanse strategische en militaire bereidheid en door niets anders, zeker niet door de rechtschapen fluisteringen van Brussel tot Berlijn. Het doel is bepaald." ('Om Irak te bevrijden, moet Blair zijn partij en land voorbereiden op militaire acties,' the Times, 15 februari 2002)
	"Er is geen enkel Arabisch land dat nieuw geweld tegen Irak steunt, en allen zijn bezorgd om het lot van het Irakese volk." [Egyptische President Hosni Mubarak, 10 november 2001]
	"...Elke aanval tegen Irak in dit stadium zou onverstandig zijn." [Secretaris-generaal van de VN, Kofi Annan, 25 februari 2002]
	"De Russische president Vladimir Putin zei donderdag dat de Verenigde Staten geen grond hadden om de oorlog tegen het terrorisme uit te breiden tot Irak." [Judith Ingram, Associated Press Writer, 14 februari 2002]

Voor meer informatie
	www.stopthewaragainstiraq.org
	saveageneration.org
	rmpjc.org

“Deze oproep voor een wereldwijde broederschap waarbij de bekommernis om zijn buren uitstijgt boven iemands stam, ras, stand en land is in werkelijkheid een oproep voor een allesomvattende en “onvoorwaardelijke” liefde voor ieder mens. We kunnen het ons niet langer veroorloven de God van haat te aanbidden voor het altaar van de “vergelding”. De oceanen van de geschiedenis zijn woelig door de steeds weer opkomende getijden van haat. De geschiedenis is bezaaid met het puin van landen en individuen die dit zelfvernietigende pad van haat bewandelden.”

- Dr. Martin Luther King, Jr., 4 april 1967, Riverside Church

B) MEER VRAGEN EN ANTWOORDEN

Over de humanitaire crisis en andere effecten van de economische blokkade

• Sancties hebben er voor een groot deel toe bijgedragen dat – als de trends van voor de oorlog in kindersterfte zich hadden voortgezet in de jaren 1990 – Irak 500 000 minder dode kinderen onder de vijf jaar zou gehad hebben in de periode van 1991 tot 1998. [UNICEF augustus 1999]
• Met inbegrip van de 50 000 volwassenen die jaarlijks sterven door de sancties, heeft Irak nu een sterftecijfer van meer dan 200 personen per dag. [UNICEF augustus 1999]
• Irak "heeft een verschuiving meegemaakt van relatieve rijkdom tot massale armoede" en "de kindersterftecijfers in Irak vandaag behoren tot de hoogste van de wereld" [Humanitair Rapport voor de VN-veiligheidsraad, 30 maart 1999]
• De Irakese economie daalde met bijna twee derden in 1991. Ondanks het feit dat voedsel en medicijnen vrijgesteld waren van sancties, kon Irak geen import betalen, zonder de inkomsten van export. [IMF]
• De sancties, die de toegang beletten tot de basisgezondheidszorg, zuiver water en elektriciteit, zijn een systematische schending van de Conventie van Genève, die “het uithongeren van burgers als een methode van oorlog voeren” verbiedt.
• Toegang tot drinkbaar water, in vergelijking met het niveau van 1990, is slechts 50% in stedelijke gebieden en 33% in landelijke gebieden. De algemene verslechtering van de kwaliteit en kwantiteit van drinkwater heeft bijgedragen tot de snelle verspreiding van infectieziektes. Rioolwater stroomt dikwijls in straten en huizen. [Wereld Voedsel Programma]
• In 1998 waren er 104 000 Iraakse vluchtelingen en één miljoen “gedocumenteerde” ontheemden in Irak. Nu leven meer dan drie miljoen Irakezen buiten hun land. De laatste jaren zijn tienduizenden mensen Irak ontvlucht, waaronder veel professionelen, door de verslechterende economische en politieke situatie [VS-Comité voor Vluchtelingen]

Het Olie-voor-Voedsel programma is niet genoeg
De Amerikaanse regering ontwijkt zijn verantwoordelijkheid voor zijn deel in de dood van een half miljoen kinderen onder de sancties door bewijzen te verduisteren over de echte problemen met het Olie-voor-Voedsel programma, problemen die goed gedocumenteerd zijn door verschillende VN-agentschappen en onafhankelijke experts.

• Het Olie-voor-Voedsel programma, dat weliswaar hongersnood voorkomt, is niet doeltreffend om de humanitaire crisis te verlichten. De economische sancties hebben Iraks bloeiende economie bankroet doen gaan, wat ontelbare institutionele en gezondheidsproblemen veroorzaakt heeft, die niet kunnen opgelost worden door simpelweg de voedseltoevoer te vergroten.
• In maart 2000, meldde Humanitair Coördinator van de VN Hans von Sponeck dat het Olie-voor-Voedsel programma momenteel slechts 252 dollar per persoon per jaar bedraagt – of minder dan 70 dollarcent per persoon per dag. Dit verklaart de aanhoudende en alarmerende 20% chronische ondervoeding bij kinderen onder de 5 jaar.
• Het programma verschaft niet genoeg inkomsten en verschaft niet genoeg import noodzakelijk om het falen van de Iraakse infrastructuur consequent aan te pakken. Honderden ton rioolwater, bijvoorbeeld, worden iedere week onbehandeld in de Tigris en de Eufraat gedumpt, wat epidemieën van cholera, tyfus en buikvliesontsteking veroorzaakt.
• De VN schatten dat 7,1 miljard dollar nodig is om Iraks elektriciteitssysteem te herstellen. Onder het Olie-voor-Voedsel programma werd 1,1 miljard dollar toegekend, maar het VN-comité 661 heeft aanvragen tegengehouden ter waarde van 600 miljoen dollar – en er is slechts voor 112 miljoen dollar aan materiaal aangekomen. Het resultaat is stroomonderbrekingen die 9 tot 18 uur daags duren – wat een verwoestend effect heeft op gezondheid, water, sanitair en andere diensten.
• Veel toeleveringen, die dringend nodig zijn om de infrastructuur te herstellen, zijn verboden of beperkt als goederen “voor dubbel gebruik”, mogelijk te gebruiken voor militaire doeleinden. Zo bijvoorbeeld chloor, dat noodzakelijk is voor de waterzuivering.
• In zijn rapport van juli 1991 over de humanitaire omstandigheden in Irak, schatte de VN-afgevaardigde Sadruddin Aga Khan de kost om Iraks elektriciteit, olie, water, sanitair, voedsel, landbouw en gezondheidszorg te herstellen tot het niveau van voor de oorlog, op 22 miljard dollar. De schade veroorzaakt door de Golfoorlog was minstens 30 miljard dollar (New York Times, 2 juni 1991). Door verdere breuken en gebrek aan onderhoud, zijn de kosten voor het herstel nog toegenomen.
• De VN houden 33% van Iraks olie-inkomsten af voor de kosten van de VN en oorlogsherstellingen, zodat Irak maar een fractie overhoudt van wat Irak verdiende voor de sancties. Het VN-Sanctiecomité 661 beslist dan wat Irak wel of niet kan kopen. Zelfs met de “Olie-voor-Voedsel”-uitzonderingen, zijn de importcontroles erg streng, en houden ze een groot deel van de fondsen tegen die overblijven.
• Contracten voor materiaal dat men dringend nodig heeft, worden routinematig maanden aan een stuk opgehouden in de Veiligheidsraad. In een briefing aan de Veiligheidsraad in februari 2000, bekritiseerde de Uitvoerend Directeur van het Irak-programma, Benon Sevon, de buitensporige ophoudingen van goederen die via het Programma besteld waren. “Er worden momenteel rond de 800 toepassingen voor de humanitaire en de oliesector tegengehouden – mijn collega’s en ik vinden dit onaanvaardbaar."
• 100% van alle contracten voor telecommunicatie, 65,5% van de elektriciteitscontracten, 53% van water- & zuiveringscontracten, en 43% van contracten uit de oliesector werden opgehouden in 1999, volgens een rapport van Dhr. Sevon van november. Dit verzwaart de humanitaire crisis. Dhr. Sevon rapporteerde: "Irak zou 50% meer elektriciteitstoevoer kunnen hebben als deze goederen werden vrijgegeven… [en] er is een rechtstreeks verband tussen betrouwbare stroomvoorziening en de voorziening van gezondheidszorg, waterbevoorrading en andere basisbehoeftes."
• Als de reserveonderdelen voor de Iraakse oliesector zouden geleverd zijn in 1999, zouden de olieverkopen van het jaar 2000 19 miljard dollar bedragen. Helaas, door het falen van de VN om te leveren, en omdat veel van de hangende contracten in de oliesector tegengehouden worden, verdiende Irak waarschijnlijk minder dan 14 miljard dollar dat jaar. Dit betekent een verlies van 5 miljard dollar in potentiële olieverkopen dat jaar, een vermindering van de fondsen beschikbaar voor het humanitair programma.
• Van december 1996 tot 29 februari 2000, verkocht Irak 25,3 miljard dollar onder het Olie-voor-Voedsel programma. Na afhoudingen door de VN, werd 17 miljard dollar toegewezen voor de aankoop van voedsel, medicijnen en andere goederen. Grotendeels door de praktijken van de VS om in de laatste drie jaar meer dan duizend contracten te vetoën (zonder de blokkeringen te vermelden), bereikten slechts 7 miljard dollar aan goederen het Iraakse volk op het ogenblik van het opmaken van dit artikel!

Distributieproblemen en beschuldigingen van de VS: houdt Saddam voedsel achter?

• Voor de recente ineenstorting van de distributie, hebben talrijke VN- en humanitaire agentschappen Irak een “A” gegeven voor distributie. De Iraakse regering creëerde zijn eigen voedselrantsoeneringssysteem dat, volgens Prof. Peter Pellett en de Food and Agriculture Organization (FAO) in Irak, fair en efficiënt was. Het stortte uiteindelijk ineen bij gebrek aan buitenlands kapitaal en de onmogelijkheid om de noodzakelijke zaken in te voeren om de Iraakse landbouw, economie en infrastructuur weer op te bouwen.
• Saddam Hoessein heeft geen toegang tot het geld dat Irak verdient met olieverkopen via het Olie-voor-Voedsel programma. Het geld gaat naar een rekening op de Bank of Paris in New York City. Het VN-comité 661 heeft absolute controle over deze rekening.
• Het Olie-voor-Voedsel programma verschaft geen harde valuta voor de distributie van voedsel en medicijnen in Zuid- en Centraal-Irak. De Iraakse regering kan zich geen voertuigen, chauffeurs, magazijnmedewerkers… veroorloven. Het grootste centrale magazijn van Bagdad heeft slechts één operationele heftruck!
• De VS heeft Saddam Hoessein ervan beschuldigd 2 miljard dollar te verspillen aan paleizen de voorbije 10 jaar. De sancties hebben een witte markt gecreëerd, vooral gecontroleerd door Saddam, voor gesmokkelde olie geschat op 400-800 miljoen dollar per jaar (afhankelijk van de schommelende olieprijzen). Zelfs als dit geld besteed was aan humanitaire goederen, zou dit slechts 3 dollarcent per dag per Irakees bedragen.
• Aantijgingen van het “stockeren” van medicijnen zijn afgewezen door UNOHC. Hans von Sponeck meldt dat tekorten in uitrusting, opleiding en financiering, gecombineerd met incompetentie, verantwoordelijk zijn voor het ineenstorten van Iraks inventarisatie- en distributiesystemen. Wat dit nog verergerde, is dat Comité 661 ook contracten goedgekeurd heeft voor een item, zoals insuline, maar de zendingen verhinderde van bijhorende zaken, zoals injectiespuiten, die noodzakelijk zijn om het eerste item te verdelen. Deze factoren creëren inderdaad een overstock, maar die niet te wijten is aan kwade wil van de Iraakse regering
• De Amerikaanse regering zei dat ze verwachtten dat Iraks inkomsten uit olie dit jaar 19 miljard dollar zouden bedragen. Hun schatting ging er ten onrechte van uit dat de olieprijzen op 30 dollar per vat zouden blijven. Zelfs als hun schatting accuraat was geweest, laten ze na te vermelden dat, na afhoudingen van de VN en oorlogsherstellingen, Irak slechts 10,3 miljard dollar zou krijgen. Ter vergelijking: Iraks olie-inkomsten in 1980 bedroegen 26 miljard dollar [OPEC's Jaarverslag]
• Saddam Hoessein werd ervan beschuldigd voedsel van het Olie-voor-Voedsel programma te verkopen om zijn eigen excessen en het Iraakse militair apparaat te financieren. De Koeweitse regering onderschepte een schip in de zomer van 1999 waarvan de VS beweerde dat het geladen was met babyvoeding en andere humanitaire zaken te koop op de internationale witte markt. De Iraakse regering legde uit dat het om producten ging beneden de kwaliteitsnorm, die gekocht waren onder het olie-voor-voedsel programma en die teruggestuurd werden. Bovendien vonden journalisten nooit de babyvoeding en andere voedingswaren die zogezegd tot de lading behoorden.

Het verschil tussen Noord en Zuid
Gezien de verbetering van de sterftecijfers in Noord-Irak, waar de VN de distributie van voedsel en medicijnen controleren, beweert de Amerikaanse regering dat Saddam de oorzaak moet zijn van de crisis in Zuid- en Centraal Irak.

• Zuid- en Centraal Irak hebben minder steun per inwoner ontvangen van de internationale gemeenschap dan het Noorden. 11 NGO’s zijn gelegen in Zuid- en Centraal Irak. 34 NGO’s daarentegen zijn gelegen in het Noorden, wat betekent dat slechts 15% van de bevolking wel 65% van alle hulp ontving van 1991 tot 1996.
• Doordat de oorlogsherstellingen voor Koeweit alleen afgehouden worden van het budget van Zuid- en Centraal Irak, ontvangt het Noorden 22% meer per inwoner van het Olie-voor-Voedsel programma, en het krijgt ongeveer 10% van de VN-steun in geld, terwijl de rest van het land alleen gebruiksgoederen ontvangt. Bijgevolg moet de Iraakse regering met geld over de brug komen om werkers en transport te huren voor de verdeling in het Midden/Zuiden, terwijl het geld dat verstrekt wordt aan het Noorden deze kosten kan dekken.
• Goederen voor het Noorden worden door de VN sneller goedgekeurd voor distributie dan voor het Centrum/Zuiden.
• Het Noorden heeft ruwweg 15% van de Iraakse bevolking en het Iraakse grondgebied, maar 48% van zijn landbouw. Dit geeft de mensen in het Noorden een gemakkelijker toegang tot de lokale voedingsbronnen.
• Doordat de bombardementen van "Desert Storm" geconcentreerd waren op het Zuiden, was de vernietiging van de infrastructuur daar ernstiger.
• De grenzen van Noord-Irak zijn "poreuzer", wat meer smokkelen en handel toelaat dan in de rest van het land.
• Doordat de rivieren van noord naar zuid stromen, is het water in het zuiden meer vervuild door rioolwater dat gedumpt wordt in deze rivieren meer naar het noorden.

Over massavernietigingswapens en toenemende anti-Amerikaanse gevoelens

• In 1991 werd Irak gedwongen tot een nooit gezien ontwapeningsproces en zijn militaire macht is grotendeels gereduceerd. Het hoofd van UNSCOM, Richard Butler, zei in juli 1998, "Als de Irakese ontwapening een vijf-ronden race was, dan zouden we nu op twee derden zijn van de vijfde en laatste ronde.” Zelfs Iraks buren, met inbegrip van Koeweit, hebben gezegd dat Irak niet langer een bedreiging vormt. Een Israëlische militaire analist gaf als commentaar dat Iraks programma van biologische wapens overroepen was.
• Ex-wapeninspecteur Scott Ritter schreef, "…vanuit kwalitatief standpunt, is Irak in feite ontwapend. De programma’s voor chemische, biologische, nucleaire en lange-afstandsraketten, die een echte bedreiging waren in 1991, waren tegen 1998 vernietigd of onschadelijk gemaakt." [Boston Globe op-ed (3/9/00)]
• De sancties ondermijnen de Amerikaanse belangen, zowel in Irak als in de regio. Uitgebreide sancties als straf en voortdurende bombardementen moedigen Irak niet aan om samen te werken met de inspanningen voor ontwapening.
• De sancties hebben een breuk veroorzaakt in de consensus bij de VN: Frankrijk, Rusland en China zijn allen tegen het voortzetten van de sancties. Om de Iraakse ontwapening verder te zetten en om de samenwerking met de internationale gemeenschap weer aan te wakkeren, moet er een onderhandelingsstructuur zijn die niet gebaseerd is op het collectief straffen van het Iraakse volk.
• Door burgers te treffen, hebben de sancties de wrevel van het Iraakse volk tegenover de VS aangewakkerd, niet tegenover Saddam Hoessein. Ze hebben Hoesseins macht versterkt en de instellingen van de civiele maatschappij ondermijnd die nodig zijn voor democratische veranderingen. De meeste Irakese dissidenten zijn tegen de economische sancties omwille van het lijden in hun eigen gemeenschappen. De onverschilligheid van de VS tegenover het rampzalig lijden in Irak heeft de anti-Amerikaanse gevoelens vergroot in de Arabische wereld, wat de dreiging van terroristische aanslagen tegenover Amerikanen overzees vergroot.

Over vrije markten, zakelijke belangen, en plaatselijke bekommernissen

• Economische sancties tegen Irak kosten de Amerikaanse boeren geld, door het sluiten van een potentiële markt van 23 miljoen mensen, of voor 1 miljard dollar aan landbouwproducten, volgens de USDA. Voor de sancties, exporteerden Amerikaanse boeren jaarlijks voor honderden miljoenen dollars aan rijst, graan en maïs naar Irak.
• Contracten kunnen maanden achtereen tegengehouden worden, en dan een veto krijgen van één enkel lid van het comité, wat ieder bedrijf zonder aanzienlijke inkomsten ontmoedigt om zaken te doen met Irak.
• Volgens een CRS-rapport van april 1998, heeft de militaire “crisisopbouw” van de VS tussen 1991 en midden 1998 de Amerikaanse belastingbetalers 6,9 miljard dollar gekost. Operatie Desert Fox en de aanhoudende oorlog, de langst volgehouden luchtcampagne sinds de Vietnamoorlog, heeft nog miljarden dollars meer gekost.
• In augustus 1999 meldde de New York Times dat luchtaanvallen tussen januari en augustus 1999 alleen de belastingbetalers meer dan 1 miljard dollar kosten. De VS bombardeert Irak nog steeds gemiddeld om de twee dagen.
• De Amerikaanse oorlog tegen Irak neemt federale dollars weg van gezondheidszorg, onderwijs, huisvesting en andere noden.

Over de ILA en de Iraakse oppositie
In Oktober 1998 stemde het Congres de Iraq liberation Act (ILA), die 97 miljoen dollar toekende aan Iraakse oppositiegroepen die proberen Saddam Hoessein omver te werpen. Sommige van de machtigste leden van het Congres hebben hun hele gewicht in de schaal geworpen achter de ILA en zagen het omverwerpen van Saddam als de enige relevante discussie over Irak. Voor een betere indruk van dit standpunt, zie een brief gestuurd in augustus 1999 aan president Clinton die aandringt op een spoedige implementatie van de ILA.

• Door de instellingen van de burgermaatschappij, die van een middenklasse en een hogere levensstandaard komen, te vernietigen, heeft het Iraakse volk helemaal geen middelen om hun regering te veranderen.
• Zelfs de meeste leden van de oppositie hebben opgeroepen voor een opheffing van de sancties, aangezien ze de verwoesting gezien hebben van hun gemeenschappen en in welke mate Saddam Hoessein erdoor versterkt is.
• Veel oppositiegroepen waarop de ILA gericht is, hebben geen legitimiteit bij het Iraakse volk. De groepen die enige geloofwaardigheid hebben, hebben het geld van de VS geweigerd. Geen regering in Irak zal erin slagen de steun van de bevolking te winnen als het de ingehuurde hulp is van het land dat momenteel aan 23 miljoen burgers adequaat voedsel, medicijnen en proper water weigert.
• Elke poging om de Iraakse regering te vervangen door een nieuw regime dat de steun van de bevolking niet heeft, zal zijn terugslag hebben op lange termijn –de wrevel omwille van de sancties hebben al veel elementen van de Iraakse bevolking geradicaliseerd en hebben toenemende anti-Amerikaanse gevoelens aangewakkerd in Irak. Niet alleen slagen sancties, en mogelijk een regimeverandering gesponsord door de VS, er niet in de samenwerking en de verstandhouding tussen het Iraakse volk en ons te promoten, maar dit beleid voedt de zaden van de haat die op lange termijn zullen uitbarsten in toenemend geweld, zelfs als Saddam Hoessein niet meer aan de macht is.

VN-veiligheidsraad Resolutie (UNSCR) 1284
Goedgekeurd op 17 december 1999, zal UNSCR 1284 tijdelijk de sancties opheffen als Irak meewerkt met een nieuw regime wapeninspecties van 120 dagen. Drie van de vijf permanente leden van de Veiligheidsraad (Frankrijk, China en Rusland) onthielden zich, als protest tegen de wachtperiode van 120 dagen en de dubbelzinnigheid van wat “medewerking” betekent.

• Hoewel de resolutie het Olie-voor-Voedsel programma kan verbeteren, schiet het tekort in vergelijking met de aanbevelingen van het humanitair panel van de VN dat rapporteerde aan de Veiligheidsraad het jaar voordien.
• UNSC 1284 verhoogt het plafond van de olie die Irak kan verkopen, maar richt zich niet adequaat op de noden van de achteruitgang van de Iraakse olie-industrie. De productie van 2000 was 10% lager dan het jaar voordien. Het rapport van maart 2000 van de VN-secretaris-generaal beschrijft de – soms onherstelbare – schade aan de Irakese oliebronnen en voorspelt een verdere productievermindering van 5-15% tenzij de levering van toebehoren drastisch verhoogd wordt. Olie-experts zijn het ermee eens dat het plafond van olie-uitvoer verhogen zinloos is als er geen buitenlandse investeringen toegelaten zijn in Iraks olie-industrie, wat onder SC 1284 de opheffing van de sancties betekent.
• Hoewel toegegeven wordt dat "het fundamenteel doel” van het opheffen van de sancties is om de “humanitaire situatie te verbeteren”, verbindt de resolutie zo’n opheffing steeds aan Iraks medewerking met de wapeninspecties. Maatregelen bedoeld om het lijden van het Iraakse volk te verzachten, zouden niet gelinkt mogen zijn met het feit of Saddam Hoessein al of niet voldoet aan de VN-eisen.
• Het opheffen van sancties zal enkel gebeuren voor hernieuwbare termijnen van 120 dagen, wat betekent dat, als één termijn vervalt, de sancties automatisch weer opgelegd worden tenzij de VN-veiligheidsraad unaniem stemt om de opheffing voort te zetten. Gezien de vage vereisten voor Iraakse medewerking in de resolutie, zal het bijna onmogelijk zijn om een nieuw conflict tussen de VS en Irak te vermijden. Alleen door economische sancties los te koppelen van militaire, kan de internationale consensus hersteld worden die nodig is voor ernstige wapencontrole in Irak.

VN-rapport over de humanitaire crisis ~ 30 maart 1999
Bron: http://www.un.org/Depts/oip/panelrep.html
Meer VN-rapporten beschikbaar op Epic's Resource Page

Economische en sociale indicatoren

Voor de sancties Iraks sociaal en economisch niveau lag in het algemeen boven de gemiddelden van de regio en van de ontwikkelingslanden. Het BNP in 1989 bedroeg 75,5 miljard dollar voor een bevolking van 18,3 miljoen. De groei van het BNP bedroeg gemiddeld 10% van 1974 tot 1980. Tegen 1988 bedroeg het BNP per inwoner 3510 dollar. Met olie ter waarde van 60% van het BNP en 95% van inkomsten in buitenlandse munt, was de Irakese economie erg afhankelijk van de buitenlandse situatie in de sector en gevoelig voor schommelingen van de olieprijzen. In de vroege jaren ’80 produceerde Irak 3,5 miljoen vaten per dag, maar die hoeveelheid verminderde tot 2,8 miljoen in 1989.

Na de sancties Iraks BNP zou met ongeveer twee derden gedaald zijn in 1991, door een vermindering van de olieproductie met 85% en de vernietiging van industriële en dienstensectoren van de economie. Het inkomen per inwoner daalde van 3416 US dollars in 1984 tot 1500 in 1991 is verder gedaald tot minder dan 1036 in 1998. Andere bronnen schatten een vermindering van het BNP per inwoner tot slecht 450 US dollars in 1995. Olie-voor-Voedsel deal: hoewel Irak meer olie dan ooit exporteert sinds 1991, blijven de inkomsten onvoldoende dor een negatieve correlatie van lage olieprijzen, vertragingen om reserve-onderdelen te verkrijgen voor de olie-industrie en algemene veroudering van de olie-infrastructuur. Het huidige plafond van 5,2 miljard dollar [iedere 6 maanden] wordt niet bereikt, met exports die een maximum bereiken van 3,1 miljard dollar. Het zou ongeveer 1,2 miljard dollar vragen om een geleidelijke en duurzame verhoging te garanderen van de productie van ruwe olie in Irak, om zo productieniveaus van 3 miljoen vaten per dag te bereiken. Het volledige herstel van Iraks olie-industrie zou echter meerdere miljarden dollars vragen. Als en wanneer de sancties worden, opgeheven, zal het lang duren voor de infrastructuur is heropgebouwd en de economie zich herstelt.

Gezondheid van vrouwen en kinderen

Voor de sancties Er was een enorme vermindering van de kindersterfte tussen 1960 en 1990, met een kindersterftecijfer van 65 per 1000 geboortes in 1989 (het gemiddelde in 1991 voor ontwikkelingslanden was 76 per 1000 geboortes).

Na de sancties Het sterftecijfer bij bevallingen steeg van 50/100.000 levende geboortes in 1989 tot 117/100.000 in 1997. De sterfte van kinderen onder de 5 jaar steeg van 30,2/1000 levende geboortes tot 97,2/1000 in dezelfde periode. Het aantal te licht geboren baby’s (minder dan 2,5 kg) steeg van 4% in 1990 tot ongeveer een kwart van de geregistreerde geboortes in 1997, vooral door ondervoeding van de moeders. Wel 70% van de Irakese vrouwen lijden aan bloedarmoede.

Water en sanitaire netwerken

Voor de sancties Voor 1991, hadden het zuiden en centrum van Irak een goed ontwikkeld water- en sanitair systeem met meer dan 200 waterbehandelingsinstallaties voor stedelijke gebieden en 1200 compacte waterbehandelingsinstallaties om de landelijke gebieden te voorzien, evenals een uitgebreid verdeelnetwerk. WHO schat dat 90% van de bevolking toegang had tot een voldoende hoeveelheid veilig drinkwater. Er waren moderne mechanische middelen voor de opvang en de lozing van sanitair afvalwater.

Na de sancties Bovenop de schaarste van grondstoffen, blijken ondervoedingsproblemen ook voort te komen van de massale verslechtering van de basisinfrastructuur, vooral in de watertoevoer en de afvalverwerking. De meest kwetsbare groepen werden het zwaarst getroffen, vooral kinderen onder 5 jaar die blootgesteld worden aan onhygiënische omstandigheden, vooral in stadscentra. WHO schat dat de toegang tot zuiver water momenteel 50% is van het niveau van 1990 in stadsgebieden en slechts 33% op het platteland.

Voedselproductie en beschikbaarheid

Voor de sancties Tot 1990, bedroeg de binnenlandse voedselproductie slechts één derde van de totale consumptie voor de meest essentiële voedingswaren, en de rest werd ingevoerd. De energie uit het voedsel bedroeg gemiddeld 3.120 kilocalorieën per persoon per dag. Door de relatieve welvaart had Irak de mogelijkheid om grote hoeveelheden voedsel te importeren, die aan twee derden van hun behoeften voldeden met een gemiddelde van 2,5 miljard dollar per jaar, hoewel in jaren met een lage productie de rekening kon oplopen tot 3 miljard dollar.

Na de sancties De energie uit het voedsel is gedaald van 3.120 tot 1.093 kilocalorieën per persoon per dag tegen 1994-95. De ondervoeding bij Iraakse kinderen onder de vijf jaar is bijna verdubbeld van 1991 tot 1996 (van 12% tot 23%). Acute ondervoeding in het Centrum/Zuiden stegen van 3% tot 11% voor dezelfde leeftijdsgroep. Bijna de hele bevolking van jonge kinderen was getroffen door een verschuiving van hun voedingsstatus in de richting van ondervoeding. WFP toont aan dat volgens de verwachtingen voor juli 1995, de gemiddelde winkelprijzen voor essentiële producten op 850 keren het niveau van juli 1990 stonden.

Onderwijs

Voor de sancties Zoals beschreven door UNICEF, deed de Iraakse regering grote investeringen in de onderwijssector van midden de jaren ’70 tot 1990. Volgens UNESCO, omvatte het onderwijsbeleid provisies voor beurzen, researchfaciliteiten en medische bijstand voor studenten. Tegen 1989 stond het cijfer voor het schoolgaan in basis- en secundair onderwijs op 75% (lichtjes boven het gemiddelde van alle ontwikkelingslanden van 70%, volgens het Human Development Report van 1991) Analfabetisme was teruggebracht tot 20% in 1987. Onderwijs bedroeg meer dan 5% van het staatsbudget in 1989, boven het gemiddelde van de ontwikkelingslanden van 3.8% (cfr. Rapporten van UNDP).

Na de sancties Het schoolgaan voor alle leeftijden (6-23) is gedaald tot 53%. In de Centrale en Zuidelijke provincies, hebben 83% van de schoolgebouwen herstellingen nodig. 8613 van de 10334 scholen hebben zware schade geleden. Sommige scholen met een geplande capaciteit van 700 leerlingen, hebben er momenteel 4500 ingeschreven. Aanzienlijke vooruitgang in het verminderen van analfabetisme bij volwassenen en vrouwen, is opgehouden en teruggebracht tot het niveau van midden de jaren ’80, volgens UNICEF. Het stijgend aantal straatkinderen en werkende kinderen kan gedeeltelijk verklaard worden door het toenemende aantal schoolverlaters, aangezien meer families gedwongen zijn om op hun kinderen te vertrouwen om het gezinsinkomen te verzekeren. Cijfers van UNESCO tonen aan dat het schoolverlaten in basisscholen gestegen is van 95692 in 1990 tot 131658 in 1999.

Elektriciteit

Voor de sancties UNDP geeft aan dat, hoewel de energiestations het doelwit waren van de Iraanse luchtmacht tijdens de oorlog Iran-Irak, er in 1990 126 energiestations waren die 8903 mw konden.

Na de sancties De versnelde vermindering van de energiesector heeft acute consequenties gehad voor de humanitaire situatie. De totale overblijvende geïnstalleerde capaciteit vandaag is ongeveer 7500 mw, maar onvoldoende onderhoud en armoedige werkingscondities hebben de stroom nu verminderd tot de helft van dat cijfer op 3500 mw. UNDP analyses wijzen uit dat verouderde uitrustingen en de aanhoudende effecten van oorlogsschade verslechtering veroorzaakt hebben op bijna elk niveau. In tegenstelling tot de algemene achteruitgang in economische activiteit, overtreft de vraag momenteel het aanbod met minstens 1000 mw, vooral tijdens de zomerhitte. Stroomtekorten zijn continu verergerd tot wel 6 uur per dag sinds juli 1998. Het elektriciteitstekort was vooral zichtbaar in sommige delen van de noordelijke regio, waar dit mankement de waterbevoorrading en gezondheidsdiensten aangetast heeft. Twee waterkrachtcentrales in Dokan en Derbendikhan, die samen een capaciteit hebben van 649 mw, zijn de enige stroomvoorzieningen voor de noordelijke provincies.

Briefing over paleisbouw in Irak

Het onderwerp van Saddams bouwen van paleizen is complex, maar de bewering dat het de belangrijkste reden is voor de verslechterde toestand in Irak, is vals. Hoewel het moeilijk te weerleggen is dat het een afleiding van inkomsten is, kan het niet gebruikt worden om de sancties te rechtvaardigen.

In het rapport "Ongesanctioneerd Lijden," citeerde het Centrum voor Economische en Sociale Rechten (CESR) in New York de bewering van staatssecretaris Albright in 1996 dat Saddam over de laatste 5 jaar 1 miljard dollar besteed had aan het bouwen van paleizen. CESR rapporteerde dat deze schatting overdreven was omdat het “gebaseerd was op de kost van het bouwen van gelijkaardige gebouwen in de regio en daarbij geen rekening hield met Iraks uitzonderlijke economische toestand” zoals lage lonen en bouwkosten.

In haar boek "Saddam sanctioneren" stelt Sarah Graham Brown dat na de oorlog Iran-Irak, het regime 2,5 miljard dollar toegekend had aan een presidentieel paleis. De Irakese economist Al-Nasrawi beweert hetzelfde in zijn boek "De economie van Irak".

Hier is mijn mening hierover. Tegen het einde van de eerste oorlog, privatiseerde Saddam de bouwsector, waarbij hij voorkeur gaf aan individuen met de sterkste band met het regime. Naar mijn mening was dit een deel van zijn strategie om zich van hun steun te verzekeren. Na beide oorlogen, profiteerde de bouwsector van de nood om de infrastructuur weer op te bouwen. Hoewel prestige ongetwijfeld een factor was, kan het bouwen van paleizen Saddams manier geweest zijn om hen uit te kopen (door hen contracten te geven om paleizen te bouwen).

Hoewel het cijfer van 1 miljard dollar overdreven kan zijn, gebeurde het bouwen van paleizen waarschijnlijk door private ondernemers wat betekent dat zij genoeg geld zouden aanrekenen (in dinars) om voldoende winst te maken in een economie die erg onderhevig is aan inflatie.

Een afleiding van inkomsten?

Het bouwen van paleizen kan enkel geklasseerd worden als een afleiding van inkomsten als het geld gebruikt werd om materialen te importeren die anders kon gebruikt worden om aan de behoeften van de bevolking te voldoen. Het is niet duidelijk hoeveel van het toegekende bedrag voor paleisbouw gebruikt werd voor import.

Wat ons bij de vraag van de raming brengt. Zelfs als de 1 miljard dollar correct is, het is verspreid over vijf jaar, wat betekent dat er jaarlijks 200 miljoen dollar besteed was aan paleisbouw (of 400 miljoen dollar jaarlijks als je de geïnflateerde 2 miljoen dollar raming van andere bronnen gebruikt). De Iraakse import voor burgerdoeleinden in 1989 bedroegen 11,1 miljard dollar (Alnasrawi). Zelfs als we de ruimere 400 miljoen dollar per jaar nemen voor de paleisbouw en aannemen dat het allemaal gebruikt werd voor de import van materialen, dan zou dat nog steeds maar 3.6% van de import van 1989 zijn. Zeggen dat 400 miljoen dollar per jaar voor paleisbouw de hoofdoorzaak is voor de humanitaire crisis (vooral in een economie die voor 11,1 miljoen dollar goederen voor burgerdoeleinden importeerde in 1989) is belachelijk.

Kortom, we moeten benadrukken dat a) het niet duidelijk is of deze "2 miljard dollar" gebruikt was voor het importeren van materialen (waardoor het een afleiding van inkomsten zou zijn) en b) zelfs als dit het geval zou zijn, het is een bedrag van geen betekenis en kan niet de hoofdoorzaak zijn voor Iraks humanitaire crisis.

Briefing over het Comité 661 van de VN
en het tegenhouden van contracten

Op papier wordt het Sanctiecomité verondersteld toegang te verlenen tot humanitaire items voor Irak en deze die dienen voor "essentiële burgerlijke noden." In de praktijk heeft het er veel items uit gehouden om de Irakese infrastructuur te herbouwen.

Het Sanctiecomité blokkeert vaak contracten. Het is algemeen dat de VS en Groot-Brittannië achter de meeste van die “blokkeringen” zitten. Deze toestand bleef zelfs voortduren nadat een humanitair panel in januari 1999 een rapport uitbracht dat aangaf dat deze blokkeringen de humanitaire crisis in Irak verergerden. Het humanitair panel was samengesteld door de Veiligheidsraad. Toch bleef het Sanctiecomité – of de afgevaardigden van de VS en Groot-Brittannië een ongepast aantal blokkeringen doorvoeren. Dit onderwerp was ernstig genoeg voor de Secretaris-Generaal om een brief te sturen aan de voorzitter van de Veiligheidsraad in oktober 1999.

De brief meldde dat het aantal contracten met blokkeren vermeerderd waren, alsook de tijd die genomen werd om de redenen van die blokkeringen aan te pakken. Telecommunicatie (100%), elektriciteit (65.5%), water en zuivering (53.4%) en toebehoren voor de olie-industrie (43%) waren het soort contracten die meest geblokkeerd werden.

Dhr. Sevan gaf commentaar over sommige van deze blokkeringen in zijn briefing aan de Veiligheidsraad op 17 november. Met betrekking tot de elektriciteitscontracten, rapporteerde hij de schatting van de UNDP dat "de elektriciteitsvoorziening in Irak mogelijk met 50% zou verhogen als deze contracten werden vrijgegeven." Hij zei: “We zijn allemaal van mening dat er een direct verband is tussen stroomvoorziening en het voorzien van gezondheidszorg, water en andere basisdiensten."

De contracten voor telecommunicatie zijn minder direct verbonden met de humanitaire situatie, maar Dhr Sevan wenste: "de noodzaak te benadrukken voor de Veiligheidsraad en zijn Comité om deze lang openstaande vraag aan te pakken, aangezien het belangrijke implicaties heeft voor andere sectoren, vooral de efficiënte verdeling van voedsel en medicijnen. De noden zijn er zeker en tot nu toe zijn 10 van de 13 toepassingen in omloop, goed voor meer dan 100 miljoen dollar, geblokkeerd. Het kantoor van het Iraaks programma zou willen weten van het Comité wat hun bedenkingen eigenlijk zijn, om hen zo passend te kunnen aanpakken."

Met andere woorden, zelfs het kantoorhoofd van het Iraaks programma, en een diplomaat die altijd zijn mond heeft gehouden als de Amerikaanse regering verkeerde informatie promootte over het misbruiken van de olie-voor-voedsel inkomsten, weten niet wat er gebeurt binnen hun comité. En voelen zich verplicht om wat druk uit te oefenen.

James Rubin spreekt vaak en welsprekend over hoe de VS de sancties steunt om de Iraakse leiders te treffen, niet de burgerbevolking. Toch ontkent de VS in het sanctiecomité Irak routinematig het recht om zijn burgerlijke infrastructuur her op te bouwen, het levensondersteunend systeem van het land.