Speelt
vredesbeweging spel van Bush?
Synthese van een panelgesprek over de nakende oorlog
tegen Irak. Zaterdag 18 januari 2003: Zohra Othman (PVDA), R. Soeterik (Midden-Oosten kenner, Nederland), Dyab
Abou Jahjah (AEL), Rudi Demeyer (11.11.11), Jozef Mampuys (moderator). Organisatie: Christenen voor het
Socialisme.
ZO: De mensen zijn zich niet bewust
van het gevaar dat dreigt. Sedert ’89 waren de VS direct of indirect betrokken in tientallen gewapend
conflicten. Ze hebben na 11 september gebruik gemaakt van de situatie om de staat te transformeren in een
fascistische oorlogsmachine. Afghanistan werd binnengevallen, nu is Irak aan de beurt. Maar daar blijft het
niet bij. Ook Iran, Libië en andere landen staan op het lijstje. Perle, een topadviseur van Bush heeft gezegd
dat Saoedi-Arabië meer en meer een probleem wordt. Dus ook dat land kan worden aangevallen. De VS zijn uit op
een herverdeling van het Midden-Oosten, in functie van de belangen van hun multinationals.
De haat tegen de VS is zeer groot. De
geest van het verzet van de Palestijnen werkt aanstekelijk in de Arabische wereld. Dagelijks zijn er
betogingen in Saoedi-Arabië en andere landen. Deze oorlog zal de hele regio in brand steken.
Waarom willen de VS persé oorlog?
Omdat de crisis zo diep is dat oorlog de enige uitweg is.
RS: Een oorlog op basis van de
VS-agenda moet bestreden worden. Deze agenda gaat over de controle (niet het bezit) van
massa-vernietigingswapens, de controle over de olie (en gas), de wereldhegemonie, de herschikking van het
Midden-Oosten.
Maar ik ben voorstander van het ten
val brengen van Saddam Hoessein, zij het niet op basis van een Amerikaanse agenda.
Het Irakese regime wordt gekenmerkt
door structureel politiek geweld. Dat geweld komt niet uit de lucht gevallen. De Irakese staat is het product
van het kolonialisme. De macht licht bij een minderheid van soennieten ten nadele van de Koerden in het
Noorden en de sjiieten in het Zuiden. Om die macht te behouden vallen ze terug op staatsgeweld.
Er bestaat een echte oppositie: twee Koerdische partijen en Islamitische organisaties. Deze laatste hebben grote weerklank onder de sjiietische bevolking.
DA: Akkoord met het feit dat de
Irakese staat kunstmatig is. Maar wij hebben een andere finaliteit, namelijk een federale Arabische staat. Ik
ben in dat verband ook voor Koerdische onafhankelijkheid.
Maar het is aan het Irakese volk om
dat regime te doen vallen.
Het debat van vandaag gaat niet over
het regime van Saddam Hoessein. De VS bereiden een oorlog voor tegen de Arabische wereld. De belangrijkste
motivatie is olie. Er zijn ook geostrategische motieven, er is de band met, en steun aan Israël en Arabische
regimes, die in feite anti-Arabisch zijn.
Tijdens de oorlog Irak-Iran, stonden
wij aan de kant van Iran, de VS aan de kant van Irak. Nu staat de VS tegenover Irak.
Ik heb heel goede contacten met de
oppositie in Irak. Zij staan voor een groot dilemma. Saddam moet volgens hen weg, maar niet nu. Nu is het
probleem de VS.
Het is zeer gevaarlijk, zelfs op basis
van een correcte analyse van de aard van het Irakese regime, te stellen dat je terzelfdertijd tegen de oorlog
bent, maar dat Saddam weg moet. Zo speel je het spel van Bush: ‘Saddam is het probleem’, ‘Irak is het
probleem’. Neen, het probleem is Bush.
Men moet een keuze maken, een
moeilijke keuze. Je kan geen neutrale houding innemen.
De VS hebben een agenda: dat is de hegemonie, de wereldoverheersing. Die agenda is een catastrofe voor heel de
regio, maar ook voor Europa en zelfs voor de VS. In dat geheel is Saddam Hoessein peanuts.
RS: Zeggen dat je in de kaart speelt
van Bush als je pleit voor een regimewissel is simplistisch. Je kan het even goed omdraaien. Als je dat niet
doet speel je in de kaart van Saddam Hoessein.
ZO: De oorlog zal in de eerste plaats
het volk treffen, zij gaan daar het eerste slachtoffer van zijn. De Irakese bevolking verzet zich vandaag
eensgezind tegen het imperialisme van de VS.
Uitspraken van ‘wij’ moeten
ijveren voor een andere regime in Irak is een puur koloniale houding. Met welk recht ga jij bepalen wat er in
een ander land moet gebeuren? Het is aan de Irakese bevolking om dat uit te maken.
RS: Irak is een politiestaat. Die kan
je niet zonder gewelddadige acties onderuit halen.
DA: Er is veel naïviteit in een
dergelijke kwestie. Kijk, wat moest je doen toen de nazis de Sovjetunie aanvielen? Stalin verdedigen
natuurlijk. We leven niet in een ivoren toren van intellectueel correct denken. We moeten kant kiezen, je kan
niet neutraal blijven. Ofwel ben je vóór ofwel tegen Bush. Ik heb ook zin om te zeggen dat er in Irak een
ander regime moet komen, maar dat is nu niet aan de orde. Als ik me richt tegen Saddam Hoessein dan help ik
Bush. Als we Bush laten doen dan zullen er niet 22 Arabische staten meer zijn, maar 40. We moeten kiezen
tussen slecht en slechter. Wij kiezen voor slecht, maar we zeggen ook dat slecht slecht is.
De oplossing is simpel. Er moet daar
een opstand komen, maar wel in normale tijden, niet op het moment dat het land belegerd wordt. Het is voor ons
duidelijk dat staatsstructuren meer moeten aangepast worden aan de etnische structuren.
Alles is een kwestie van prioriteit en
timing.
RD: De vraag is: wat is onze taak nu,
wat is onze prioriteit? De zaak van het regime in Irak is een zaak van de bevolking zelf. Wij weten met onze
organisatie uit ervaring dat het een zeer delicaat spel is om regimewissel na te streven. Als men dan vanuit
internationale regeringen doet, dan krijg je gauw een link spel. Je weet hoe het gaat. De grootmachten duwen
dan een pion naar voor, als die niet meer voldoet, dan weer andere enzovoort. Een regimewissel is een kwestie
van lange termijn. Wij werken in zo’n kwestie meestal vanuit de basis, door basisgroepen te versterken in
het betreffende land.
Wat als de VN groen licht geeft voor
een oorlog? De Verenigde Naties zijn een soort passe partout geworden. Het is een forum waar de bestaande
machtsverhoudingen worden weerspiegeld. We mogen niet vergeten dat de VS in het verleden alles gedaan hebben
om de macht van de VN precies uit te hollen en over te dragen aan andere organen die ze controleren.
Vraag gericht aan RD: Hoe staat
11.11.11 op dit moment tegenover de wapeninspecties?
RD: Er wordt de laatste tijd niet veel
meer over inspecties gesproken. Er is een fout gemaakt, helemaal in het begin, vóór de zomervakantie. Als je
de tekst van het platform nu leest in de huidige context, dan hebben we nogal sterk vertrokken vanuit het feit
dat er toch een bedreiging uitgaat van Irak. Er is correctie op gekomen nog vóór de betoging van 17
november. Er werden toen reeds andere ordewoorden geformuleerd, o.a. geen oorlog om olie, geen
massavernietigingswapens nergens, de koppeling met Palestina. De wapeninspecties kunnen eventueel een rem zijn
voor de oorlog, maar ze kunnen evengoed als alibi gebruikt worden om de oorlog te starten. Voor ons zijn de
wapeninspecties niet legitiem.
DA: Wapeninspecties zijn een schending
van de soevereiniteit. Het is een afleidingsmanoeuvre, alsof Irak gevaarlijk is. De buren van Irak zeggen dat
Irak geen gevaar betekent, zelfs Koeweit twijfelt
eraan.
Het kan zijn dat die inspecties tijd
doen winnen, maar het is nefast voor de legitimering van de oorlog, het is een propagandamiddel.
RS: De massavernietigingswapens in
Irak dienen niet alleen als afschrikking, ze worden ook ingezet. Waarom heeft Irak die? Om de interne
oppositie uit te schakelen. Dat is de reden waarom die in 1975 als een kaartenhuisje in elkaar is gestort. Ze
hebben dus die massavernietiginswapens in functie van hun politiestaat. Het aanmaken van die wapens is de
sleutel voor het bestrijden van de oppositie.
Toch is het totaal fout om een
eenzijdige ontwapening op te leggen. Dat is geen vruchtbare politiek. De inspecties zijn een stok achter de
hand om mee te slaan.
In de oorlog die op til is spelen die
inspecties geen rol, desnoods leggen ze zelf wapens neer om Irak dan te kunnen beschuldigen.
DA: Als een deel van de vredesbeweging
stelt dat ze tegen de oorlog is, maar dat er met Irak een probleem is, dan maken ze een valse analyse, spelen
ze het spel van Bush. Want, want gaat Verhofstadt of Bush onthouden van wat de vredesbeweging zegt: “Irak is
het probleem, zelfs de liefhebbende softies zeggen dat. Zij zijn een beetje naïef, maar wij zijn realistisch”.
De houding van de Belgische regering
is schandalig: ‘We doen niet mee, maar we hebben nu eenmaal engagementen’. Een deel van de vredesbeweging
loopt daar in mee. Het is alsof je een vriend hebt die van plan is iemand van je buren te vermoorden. Je zegt
daartegen: “je mag dat niet doen, ik ben daar tegen, ik zal je niet steunen, maar je mag wel mijn
appartement gebruiken”.
Een neen tegen de oorlog is dus niet
voldoende. Verhofstadt zegt ook: ‘we zijn tegen oorlog’. Er is een verschil tussen de Belgische situatie
en die in Groot-Brittannië. In GB is er een regering die openlijk vóór de oorlog is, die ten oorlog trekt.
Daar is eenheid belangrijk. In België is die situatie anders. Hier wordt niet openlijk gekozen voor de
oorlog, maar een analyse gemaakt die de oorlog vergemakkelijkt. In zo’n situatie is het niet voldoende om te
zeggen dat je tegen de oorlog bent, is het zelfs niet voldoende te zeggen dat je tegen oorlog om olie bent.
Hier zegt een deel vande vredesbeweging dat je de oorlog moet vermijden omdat de Arabische massa’s anders
zullen radicaliseren. Laat ze verdorie radicaliseren!
Hier, in België is het nodig om een
duidelijk standpunt te hebben en geen vage neen. Hier is inhoud belangrijker dan de eenheid, in GB is het
andersom, daar is de eenheid belangrijker dan de inhoud.
RS: De rol van de westerse regeringen
is vreselijk hypocriet. Europa is onderdeel van het kapitalistische wereldsysteem; dat wordt geleid door de
VS. Onderdeel daarvan is de polarisatie tussen Noord en Zuid, de migratiestromen als gevolg, daarvan, enz. De
houding van de Belgische regering is hypocriet. De Belgische regering zal zich niet krachtig verzetten. Ze
vindt wel dat ze pijnlijk gepasseerd wordt door de VS. Maar Europa is gebaat bij het in stand houden van deze
wereldorde.
In mijn ogen is deze oorlog een
diepte-investering in het terrorisme.
DA: Niet alle mensen afkomstig van die
regio definiëren zich hier als Arabier en moslim, maar wel een meerderheid. We moeten beseffen dat de
criminalisering van de Arabieren en de moslims reeds bezig is vanaf ’91. Toen werd niet langer de SU maar de
Islam als tegenpool gezien van de ‘vrije wereld’. (Wij zien onszelf als de eerste linie tegen het
globalisme.)
Deze criminalisering is zeer sterk
voelbaar in Bagdad. Daar wordt een hele bevolking gedegradeerd, vernederd. Moord is ‘collateral damage’,
‘spijtig maar aanvaardbaar’. Welnu, dat is de logica van een genocide; dat is ook de logica van de kapers
van 11 september, zij hebben de les van de globalisering goed geleerd.
Maar deze criminalisering wordt ook in
Borgerhout, Amsterdam, Marseille, Parijs, … gevoeld. Onze medeburgers moeten beseffen dat de gevolgen zich
niet zullen beperken tot de Arabische/moslim wereld. Iedereen zal de nefaste gevolgen voelen. Bijvoorbeeld in
GB is er een grote Pakistaanse gemeenschap. Die gaat niet rustig blijven. Als die daar in opstand komen zal
het niet de schuld zijn van AEL. Het zijn spontane reacties die door de VS op de spits worden gedreven.
ZO: Elke oorlog wordt vooraf gegaan
door racisme en haatcampagnes. In België is dat onvoorstelbaar. Sedert ’91 heeft het Vlaams Blok zijn
haatcampagne ongestraft kunnen voeren; worden mensen ontslagen omwille van het dragen van een hoofddoek,
ongestraft; worden huurders geweigerd, ongestraft; worden mensen omwille van de huidskleur niet tewerkgesteld,
ongestraft; worden mensen de toegang tot het café ontzegd, ongestraft; arresteren flikken migranten,
ongestraft; worden jongeren in elkaar geslagen, ongestraft; …
Op internationaal vlak is het
hetzelfde. De VS heeft een embargo ingesteld met meer dan een miljoen doden als gevolg, ongestraft;
bombardeert het land reeds 12 jaar, ongestraft, …
Wij moeten het probleem niet
importeren. Het is er, en het is de overheid die niets doet tegen het racisme.
Als wij ons verbonden voelen tegen
Sharon, met Irak, dan is dat doodnormaal. Ik was vorige week op een debat en daar zei mij een Marokkaanse
vader dat hij echt niet wist wat hij ging doen als er bommen op Bagdad zouden vallen. “Het is mogelijk dat
ik Palestijn word, dat ik mezelf opblaas.”
Vraag: In het verleden is het Arabisch
nationalisme niet altijd een succes geweest. Wordt er uit de fouten geleerd?
DA: Er zijn heel wat fouten gemaakt.
Maar één fout hebben we nooit gemaakt. Het Arabisch nationalisme is nooit een rechtse beweging geweest. (Ik
zie Saddam Hoessein eerders als rechts, maar over het algemeen was die beweging links.) Dat betekent ten
eerste dat we niet uit zijn op separatisme, maar integendeel streven naar eenheid, naar het wegwerken van de
koloniale erfenis in de Arabische wereld. We zien dat als een stap in de richting van het internationalisme.
Ten tweede willen we een democratische
staat oprichten. Hier werden wel fouten gemaakt in het verleden. Nasser bijvoorbeeld. Was een zeer
eerbiedwaardige anti-imperialist, maar was toch een dictator. Dat willen we niet meer.
Als je vandaag de Arabieren
democratisch zou laten stemmen dan kiezen ze voor
·
huidige regimes weg
·
huidige grenzen weg
·
federalisme, met behoud van subidentiteit
·
tegen zionistische invasie, zonder
voorwaarden; de Zionistische staat moet vernietigd worden, dat wil niet zeggen dat joden weg moeten, maar wel
moet er een Palestijnse staat komen waarin iedereen gelijke rechten heeft.
Marc Vandepitte
- Geert Van Moorter is beschikbaar voor voordrachten, interviews, panelgesprekken: geert.van.moorter@skynet.be, 0486/79.37.98. Surf ook naar info@g3w.be of bel naar 02/50.40.147. voor andere sprekers. Info vind je verder op www.irak.be en www.solidair.org